Dạy Con : Ngôn ngữ trẻ thơ

0
513

1. Một đứa trẻ 3 tuổi chạy ra nói với bố: Bố ơi bố nhìn con xinh không?

Nó tự đeo một cái bờm lên đầu, cái bờm vẹo vọ vì con bé không biết ngắm, không biết chỉnh cho thẳng, tóc tai cũng bù xù, nó không biết vuốt. Nó đơn giản chỉ biết cài lên tóc và khoe với bố.

Bố nó trả lời: Trông như con dở hơi.
Con bé tiu nghỉu đi ra chỗ khác.
2. Mẹ đã tắm cho con rất sạch sẽ, quần áo đã thay mới. con chạy chơi 1 lúc, quay lại với cái áo rất bẩn, tay thì lem nhem. Hóa ra nó chạy đi ăn bánh và lúc về lấm lem như chưa tắm trước đó. Mẹ bực mình vì mất bao công tắm rửa, giờ phải làm lại từ đầu. Mẹ quát to: Con hư thế, tắm cho con xong rồi lại như thế này.
3. Tắt đèn đi ngủ, 11h rồi nhưng con vẫn hát. Bố thì xem điện thoại, mẹ thì đang làm việc, muốn con ngủ thật nhanh. Nhưng nó muốn hát và còn luyên thuyên nói chuyện một mình. Người mẹ cáu: Anh ru con giùm em đi, đừng xem điện thoại nữa. Anh cứ cầm điện thoại như thế, nó hiểu là chưa ai ngủ cả, sẽ không ngủ đâu. Ông bố bực mình vứt điện thoại xuống, phát con 1 cái vào mông: mày có đi ngủ không?

Bạn đã bao giờ thấy những cảnh đó, hay là chính bạn nói với con trẻ như thế chưa?

de-doa-lam-tre-noi-doi

Thử đọc lại 3 câu chuyện trên một lần nữa, nếu bạn đã từng làm thế.

Hôm nay tôi nói chuyện với một cô bạn, một câu chuyện về giáo dục nhưng hoàn toàn không liên quan đến con trẻ. Chúng tôi có nói đến 1 ý: Những người có thể nói chuyện với nhau thoải mái, thấu hiểu được nhau, là vì họ nói cùng 1 ngôn ngữ. Ngôn ngữ ở đây không phải theo nghĩa là ngôn ngữ giữa các quốc gia, là tiếng Anh với tiếng Anh, tiếng Việt với tiếng Việt. Mà phải hiểu theo nghĩa rộng hơn.

Từ câu nói ấy, tôi lại nghĩ về bọn trẻ. Vì sao chúng trở nên bướng bỉnh? Vì sao chúng chống đối lại bố mẹ mình? Vì sao chúng không muốn tâm sự, trò chuyện với các bậc phụ huynh?

Bạn có thể nghĩ đến nhiều lí do khác nhau. Nhưng có 1 lí do căn bản nhất: Rất có thể vì bạn và con đang nói chuyện với nhau không cùng 1 ngôn ngữ.

Khi con cài một cái nơ lên đầu, nó đơn giản chỉ muốn mình được xinh đẹp như một nàng công chúa mà nó yêu thích. Nó khoe bố với niềm hi vọng bố sẽ khen mình. Nhưng bố nó lại nhìn con với chuẩn giá trị của 1 cô chân dài chải chuốt, hay thậm chí chẳng thèm nhìn, thì sao hiểu nổi nỗi mong chờ của con?

Khi con tắm xong, nó đơn giản là vừa làm xong 1 việc. Việc tiếp đó là đi ăn bánh. Cái bánh thì ngon, và nó chưa thực sự khéo để việc ăn uống được gọn gàng. Mọi việc có thế thôi, nó rất vui vì cái bánh ngon thật. Nhưng mẹ nó không vui chút nào vì bà ấy phải thêm việc. Trong khi bà ấy có quá nhiều việc. Và vì thế, trong mắt mẹ nó, nó làm vậy là HƯ.

Khi con chưa buồn ngủ, mà đèn tắt, đương nhiên việc duy nhất nó có thể làm là hát và nói chuyện 1 mình cho xả bớt năng lượng còn dư trong người. Người lớn cũng vậy thôi, khi chưa buồn ngủ, họ có điện thoại, có sách, hoặc đơn giản là nằm vắt tay lên trán suy nghĩ. Còn trẻ thì gây náo động. Nhưng bố mẹ không muốn như vậy. Và vì thế, nó ăn đòn.

Đứa trẻ 3 tuổi, không hiểu gì cả. Tại sao mình ăn bánh lại bị mắng là hư? Tại sao hát và nói chuyện 1 mình trong khi mẹ ngồi máy tính và bố xem điện thoại lại bị đánh đít? Tại sao mình chỉ muốn xinh đẹp thôi mà bố gọi mình là “Dở hơi”? Khi con trẻ và chúng ta nhìn nhận cùng 1 sự việc theo 2 hướng khác nhau, xung đột bắt đầu xảy ra. Nó sẽ trở nên bực bội, khó chịu. Nó sẽ chống đối. Chúng ta quát nhiều hơn, đánh nhiều hơn. Nó chống đối nhiều hơn. Và khi đó, mọi chuyện càng trở nên tồi tệ.

Thế nên, đừng thắc mắc vì sao có những đứa trẻ ngày càng hư, ngày càng nghịch ngợm hay bướng bỉnh. Vì sao có những đứa trẻ luôn giấu diếm bố mẹ đủ thứ chuyện. Vì sao nó yêu bố mẹ (một tình yêu tự nhiên như hơi thở, và sự phụ thuộc không có lựa chọn vì nó còn quá bé); nhưng nó cũng ghét bố mẹ. Có những đứa trẻ, khi lớn lên, được bước chân ra ngoài xã hội, với nó là một sự giải phóng.

Tất cả là do CHÚNG TA. Cách chúng ta hành xử. Lối nghĩ của chúng ta. Cách chúng ta coi trọng các việc khác hơn là coi trọng niềm vui của con trẻ. Chúng ta có thể tìm mọi cách làm vui lòng sếp, nói những lời dịu dàng với những người mà chúng ta giao tiếp hàng ngày để đẹp lòng họ. Nhưng với con, điều mỏng manh, dịu dàng và yếu đuối hơn cả, thì chúng ta lại vùi dập một cách rất bản năng.

Khi ở bên một đứa trẻ, tôi nghĩ chúng ta hãy cúi người thật thấp xuống, hãy nhìn vào đôi mắt trong trẻo của con, gạt đi mọi lo toan, mọi bức xúc ở đâu đó, để thực sự nghe xem con nói gì, con muốn gì, con nghĩ gì. Khi đó, bạn sẽ nói chuyện cùng con bằng cùng 1 ngôn ngữ. Ngôn ngữ trẻ thơ. Điều đó rất vui mà. Nó sẽ làm cho chúng ta tự thanh lọc chính mình.